NVMz-nieuws
nummer 2, december 2006
WEDEROPBOUW
Na-oorlogs bouwen in Overijssel
Jacob Obrechtstraat
De afgelopen jaren zijn veel wederopbouwwijken (uit de periode 1945- 1965) op de schop gegaan. De woningen voldoen niet meer aan de huidige wooneisen, de architectuur is verouderd en niet zelden zijn er sociale problemen. Maar met het slopen en opnieuw inrichten van de wijken, rijst ook steeds vaker de vraag of dat wel noodzakelijk is. Langzaam groeit het besef dat wederopbouwwijken hun eigen architectonische en stedenbouwkundige kwaliteiten hebben en dat deze het waard zijn om in te passen in herontwikkelingen.
Als één van de eerste provincies in Nederland heeft Overijssel een programma ontwikkeld voor de architectuur en stedenbouw uit de wederopbouwperiode. Dit NOBO-programma deel 1 (Na-Oorlogs Bouwen in Overijssel) is opgesteld door Het Oversticht in 2004-2005, in opdracht van de Provincie. Het Oversticht in Zwolle is een genootschap dat zich inzet voor de bevordering en het behoud van het landelijk en stedelijk schoon in Overijssel en richt zich daarbij op ruimtelijke kwaliteit en cultureel erfgoed.
Het NOBO-programma heeft verschillende doelstellingen, namelijk:
- Onderzoek naar de specifieke kenmerken en kwaliteiten van de wederopbouwwijken
- Het publiceren over deze kwaliteiten
- Het vergroten van de aandacht voor deze kwaliteiten bij onder meer gemeenten en woningbouwverenigingen
- Het realiseren van NOBO-projecten waarin kwaliteiten worden behouden of ontwikkeld
- Het publiceren over geslaagde projecten
Diepenbrockstraat
De eerste fase van het programma betrof een praktijkgericht voorbeeldproject dat aandacht wist te krijgen van gemeenten, woningbouwcorporaties en bewoners; en dat kon bewijzen dat de kwaliteiten van de wijk zijn in te passen bij herstructurering. Er werd gekozen voor Klein Driene Oost in Hengelo. Zowel de gemeente als twee woningcorporaties willen deze wijk herontwikkelen.
Kleindriene
Het voorbeeldproject omvatte een ontwikkelingsgerichte inventarisatie: waar en hoe kan herontwikkeling vorm krijgen met behoud van bestaande kwaliteiten en waar zijn deze te versterken? Er zou een wisselwerking tussen de verschillende partijen zijn, doordat Het Oversticht helder maakte welke ontwikkelingen mogelijk zijn met behoud van kwaliteiten, terwijl de gemeente en de corporaties hun ontwikkelingsrichtingen aan zouden geven. Het streven was te komen tot een gemeentelijk herstructureringsplan dat gebaseerd is op de cultuurhistorische waarden van de wijk.
Haydnlaan
Het voorbeeldproject is uitgevoerd door medewerkers van Het Oversticht. De afstemming tussen de inventarisatie enerzijds en de visievorming over de herstructurering anderzijds vond plaats in een werkgroep waarin de gemeente, corporaties en Het Oversticht vertegenwoordigd waren.
De inventarisatie van Klein Driene Oost is inmiddels uitgevoerd. Gebleken is dat de kwaliteiten van deze wijk gelegen zijn in de opzet van de wijk: het stratenpatroon, de situering en oriëntatie van de bebouwing, de straatprofielen, groenstroken en de combinatie van traditionalistische en modernistische architectuurelementen.
In juni 2006 is het rapport aangeboden aan de gemeente Hengelo en de twee woningcorporaties: St. Joseph en Ons Belang. Zij denken nu na over een vervolg; zowel de gemeente als de woningcorporaties zien namelijk goede mogelijkheden om het rapport te gebruiken voor een ontwikkelingsvisie voor de wijk. Ook het proces van wisselwerking is naar tevredenheid van alle partijen verlopen.
Het Oversticht heeft onlangs een zeer uitgebreid programma NOBO deel 2 opgesteld onder de titel “Weer bouwen aan Wederopbouw”. De ervaringen met het voorbeeldproject zijn daarbij gebruikt. De uitvoering van het programma NOBO deel 2 is voorzien van eind 2006 tot begin 2008.
Het rapport Klein Driene Oost is digitaal verkrijgbaar bij Het Oversticht, telefoon 038-4213257 of mail@oversticht.nl.
